حجّ، بازار آزاد آخرت است. حجّ، پيمانى دوباره با محمّد ( ص ) است. حجّ، دعوت است، دعوتى براى نمايش پرشكوه عشق، ايثار، سعى، تلاش، توكّل، شناخت، ستيز با يأسها، نگريستن هوشمندانه به آرمانها و آرزوهاى بلند، زمزمه با اللَّه، همراه شدن با پيامبر (ص ) ، آشنا شدن با رازها و رمزهاى اين تعليم بزرگ و زمينههاى خودسازى و انسانسازى. آری حج گویی آزمون بندگی است.